"สยามเป็นชาติของเรา อย่าให้ใครเขามาย่ำมายี..."

สารคดีภาพเนื่องในวาระครบรอบ ๗๐ ปี เรือหลวงธนบุรีกับการรบทางเรือที่เกาะช้าง พ.ศ.๒๔๘๔-๒๕๕๔

HTMS.Thonburi 1941 Part I - The Ship

ใน ห้วงปี พ.ศ.๒๔๗๖ ราชนาวีสยามหรือกองทัพเรือในปัจจุบัน มีเรือรบและเรือช่วยรบประจำการอยู่เพียงจำนวนหนึ่ง คือเรือปืน ๖ ลำ เรือพิฆาต ๓ ลำ เรือตอร์ปิโด ๓ ลำ เรือยามฝั่ง ๕ ลำ เรือช่วยรบอื่นๆ ๗ ลำ แต่เรือรบที่พอจะใช้การได้อย่างแท้จริง มีเพียงเรือปืน ๒ ลำ(ร.ล.รัตนโกสินทร์, ร.ล.สุโขทัยระวางขับน้ำ ลำละ ๑,๐๐๐ ตัน) เรือพิฆาต ๑ ลำ (ร.ล.พระร่วง ระวางขับน้ำ ๑,๐๔๖ ตัน) และเรือยามฝั่ง ๕ ลำ (ร.ย.ฝ.๑-๕ เป็นเรือไม้ มีระวางขับน้ำประมาณ ๑๐ ตัน) เท่านั้น นาวาเอก หลวงสินธุสงครามชัย (สินธุ์ กมลนาวิน)เสนาธิการทหารเรือ จึงได้นำ”โครงการบำรุงกำลังทางเรือ”ในอดีตมาพิจารณาทบทวนอีกครั้ง และได้จัดทำ”โครงการสร้างเรือ”ขึ้น โดยแบ่งออกเป็น ๒ สกีม คือ สกีมแรก-สร้างเรือเล็กไว้ทำการใกล้ฝั่ง และสกีมสอง-สร้างเรือใหญ่ขึ้นไว้ทำการในระยะไกล ในสกีมแรกใช้เงินทั้งสิ้นประมาณ ๑๗.๖ ล้านบาท โดยจะขอผ่อนใช้เงินกับบริษัทต่างๆที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเรือปีละ ๒ ล้านบาท

นายพันเอกหลวงพิบูลสงคราม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ได้เสนอเรื่องไปยังรัฐบาลซึ่งมีนายพันเอกพระยาพหลพลพยุหเสนาเป็นนายก รัฐมนตรี ได้ให้การสนับสนุนกองทัพเรือสร้างกำลังรบอย่างเต็มที่ แต่ไม่เห็นด้วยกับวิธีการผ่อนส่ง เพราะเกรงว่าต่างประเทศจะเข้าใจว่าฐานะทางการเงินของประเทศไม่ดี รัฐบาลจึงตกลงใจให้ใช้เงินสด เพราะมีเงินคงคลังพอ ได้กำหนดให้ใช้งบประมาณบำรุงกำลังทางเรือ ๑๘ ล้านบาทในเวลา ๖ ปี โดยได้เสนอร่างพรบ.บำรุงกำลังทางเรือต่อสภาผู้แทนราษฎร เมื่อวันที่ ๒๙ มีนาคม พ.ศ.๒๔๗๗ และประกาศใช้เป็นกฎหมาย เมื่อวันที่ ๑ เมษายน พ.ศ.๒๔๗๘ กองทัพเรือได้แต่งตั้งคณะกรรมการพิจารณา โครงการ บำรุงกองทัพเรือขึ้นในการประชุมคณะกรรมการครั้งแรก เมื่อวันที่ ๓๑ พฤษภาคม พ.ศ.๒๔๗๘ ได้มีการแถลงในที่ประชุมว่ากองทัพเรือได้เสนอขอสร้างเรือเป็นเพียงสกีมแรก ขั้นที่ ๑ เท่านั้นเพราะถ้าขอมากไปกว่านี้ เกรงว่ารัฐบาลจะไม่มีเงินให้แต่ได้ตกลงกับรัฐบาลไว้แล้วว่าในการดำเนินการ สร้างเรือจริงๆ นั้น กองทัพเรือจะเป็นผู้กำหนดชนิดและจำนวนเรือที่จะสร้างเองโดยมีหลักสำคัญว่าจะ ให้ได้เรือไม่น้อยกว่าที่เสนอรัฐบาลไว้

ในเดือนธันวาคม พ.ศ.๒๔๗๘ กองทัพเรือก็ได้เริ่มสั่งต่อเรือปืนหนัก จำนวน ๒ ลำ จากอู่ กาวาซากิ เมืองโกเบ ประเทศญี่ปุ่น ในราคา ๕.๗๒๗ ล้านบาท โดยลำแรกได้มีพิธีวางกระดูกงูเมื่อวันที่ ๑๒ มกราคม พ.ศ.๒๔๗๙ ปล่อยเรือลงน้ำวันที่ ๓๑ กรกฎาคม พ.ศ.๒๔๘๐ ขึ้นระวางประจำการวันที่ ๕ ตุลาคม พ.ศ.๒๔๘๑ และได้รับพระราชทานนามว่า ร.ล.ธนบุรี ส่วนเรือพี่เรือน้องอีกลำหนึ่งคือ ร.ล.ศรีอยุธยา ซึ่งทำพิธีวางกระดูกงูและปล่อยเรือลงน้ำพร้อมกัน ได้ขึ้นระวางประจำการไปก่อนหน้านั้นคือวันที่ ๑๖ มิถุนายน พ.ศ.๒๔๘๑

ร.ล.ธนบุรี มีขนาดความยาว ๗๗ เมตร ความกว้าง ๑๓.๔๑ เมตร ระวางขับน้ำเต็มที่ ๒,๓๕๐ ตัน
กิน น้ำลึก ๔.๒๐ เมตร อาวุธประจำเรือประกอบด้วย ปืน ๒๐๐ มม. แท่นคู่ ๒ แท่น(รวม ๔ กระบอก) ปืน ๗๕/๕๑ มม. ๔ กระบอก ปืนกล ๒๐ มม. แท่นคู่ ๒ แท่น(รวม ๔ กระบอก)
เครื่องจักรใหญ่เป็นเครื่องยนต์ดีเซล จำนวน ๒ เครื่อง กำลัง ๒,๔๐๐ แรงม้า ความเร็วสูงสุด/มัถยัสถ์ ๑๕.๘ / ๑๒.๒ นอต รัศมีทำการที่ความเร็วสูงสุด/มัถยัสถ์ ๖,๔๙๓ /๑๑,๑๐๐ ไมล์ จำนวนทหารประจำเรือ ๒๓๔ นาย

รูปนี้เป็นรูป ร.ล.ศรีอยุธยาอย่างแน่นอน เพราะปืน ปตอ.40/40 แท่นคู่นี้ กองทัพเรือได้สั่งเข้ามาติดตั้งเมื่อกลางปี ๒๔๘๔ คือหลังจากที่ ร.ล.ธนบุรีจมลงแล้ว

ผู้สนใจสามารถชมภาพต้นฉบับได้ที่
http://www22.ocn.ne.jp/~seasky/library/photo/sri_photo.html

ปืน ๒๐๐/๕๐ มม. มีความกว้างปากกระบอกปืน ๒๐๐ มม. ความยาวลำกล้อง ๑๐,๐๐๐ มม. น้ำหนักปืน ๑๗,๖๐๐ กก. ระยะยิงไกลสุด ๒๘,๐๐๐ ม.

สำหรับปืนชุดนี้ไม่มีรายละเอียดอย่างเป็นทางการตีพิมพ์เป็นภาษาไทยแต่ใน website ต่างประเทศนั้น มีการระบุรุ่นของปืนว่าเป็นแบบ Japanese 20 cm/50 (7.9") 3rd Year Type No. 1และสันนิษฐานว่าอาจเป็นปืนที่ถอดมาจากเรือลาดตะเวณชุด เมียวโกะ (Myoko) หรือ เรือบรรทุกเครื่องบิน อะคะงิ(Akagi) หรือ คะงะ(Kaga) ลำใดลำหนึ่ง ก็อาจเป็นได้ ผู้สนใจสามารถอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่
http://www.navweaps.com/Weapons/WNJAP_79-50_3ns.htm
http://www.navweaps.com/Weapons/WNJAP_79-50_3ns_pics.htm

ปืน ๗๕/๕๑ มม.ทวิประสงค์ มีความกว้างปากกระบอกปืน ๗๕ มม. ความยาวลำกล้อง ๓,๘๒๕ มม. น้ำหนักปืน ๑,๘๐๐ กก. ระยะยิงไกลสุด ๑๔,๐๐๐ ม. กองทัพเรือเริ่มสั่งเข้ามาประจำการในปี พ.ศ.๒๔๗๙ ติดตั้งในเรือหลายชุด อาทิ เรือปืนหนักชุด ร.ล.ศรีอยุธยา เรือตอร์ปิโดใหญ่ชุด ร.ล.ตราด และชุด ร.ล.ปัตตานี เรือวางทุ่นระเบิดชุด ร.ล.บางระจัน ผลิตโดย บริษัท โบฟอร์ส ประเทศสวีเดน

ปืนกล ๒๐ มม.ต่อสู้อากาศยาน แท่นคู่ มีความกว้างปากกระบอกปืน ๒๐ มม. น้ำหนักปืน ๖๐๐ กก. ระยะยิงไกลสุด ๒,๐๐๐ ม. กองทัพเรือเริ่มสั่งเข้ามาประจำการในปี พ.ศ.๒๔๗๗ ติดตั้งบนเรือตอร์ปิโดใหญ่ชุด ร.ล.ตราด เรือสลุปชุด ร.ล.ท่าจีน และเรือปืนหนักชุด ร.ล.ศรีอยุธยา โดยสั่งซื้อมาทำการติดตั้งเองที่สัตหีบ ผลิตโดยบริษัทแมดเสน ประเทศเดนมาร์ค

เรือหลวงธนบุรีขณะประจำการ

ปิดท้ายด้วยภาพลายเส้น ร.ล.ธนบุรี จากหนังสือ "เรือรบราชนาวี" ที่จัดเป็นภาพลายเส้นที่ถูกต้องที่สุดเท่าที่เคยเห็นมา เข้าใจว่าแกะจากโมเดล ร.ล.ธนบุรีที่พิพิธภัณฑ์ทหารเรือ สมุทรปราการ ครับ